NHỚ CHỊ ANNA MOI

Một cuộc gặp gỡ đã làm thay đổi suy nghĩ của tôi về độ giới hạn của con người. Đó là cuộc gặp gỡ với chị Anna Moi. 

Ngày ấy, tôi tìm chị để viết bài về nữ nhà văn Pháp gốc Việt vừa được phong tặng danh hiệu Hiệp sĩ văn hóa của Pháp. Tôi quen chị. Sau buổi làm việc chính thức đã có một số cuộc cà phơ cà pháo. Ngoài những thông tin tôi đăng trên báo, chị đã kể tôi nghe nhiều việc khác gắn liền với cuộc đời của chị. Tôi đã được chị tặng sách và đã đọc .

Anna Moi là nhà văn thường xuyên được mời đi đông đi tây giao lưu với các nhà văn quốc tế. Vậy mà, chị làm tôi kinh ngạc khi biết rằng sự nghiệp cầm bút của chị chỉ bắt đầu từ khi chị trở lại thăm quê ở tuổi trên 40. Anna sang Pháp du học lúc 16 tuổi và phải hơn 25 năm sau chị mới lần đầu trở về VN. Cảm xúc ấy bồi hồi và dâng trào tới nỗi chị phải để tuôn ra trên bàn phím. Vậy là đã ra đời nhà văn Anna Moi với nhiều tác phẩm được giới phê bình văn học Pháp đánh giá cao.

Rồi chị thổ lộ cho tôi thêm một "bí mật" : cũng tại VN, chị bắt đầu học thanh nhạc ỏ ở tuổi 43. Sau 4 năm ròng rã luyện thanh với một nữ giảng viên Nhạc viện, chị được mời tham gia vào đội hình hợp xướng của Nhạc viện TP HCM mỗi khi có công diễn.

Câu chuyện của chị đã làm tôi suy nghĩ. Trước đó, tôi luôn cho rằng có nhiều việc đã muộn để có thể khởi sự. Chẳng hạn như học đàn piano là nỗi khát khao tội nghiệp của tôi trong những ngày còn thơ và kể cả khi vừa mới đặt chân vào đời. Khi đã có điều kiện để mua một cây đàn, tôi đã đi tới nửa đời người. Nỗi e ngại cho sức khỏe, cho trái tim khiến tôi cứ ngại ngần.

Chị Anna Moi là một tấm gương cho tôi thấy cuộc đời còn có nhiều việc đáng để thử và  để vui hơn rất nhiều. 

MÁU LẠNH

Hôm nay, tôi đi xem The Impossible (Thảm họa sóng thần) ngoài rap. Phim  dựng theo chuyệ.n có thật của một gia đình sóng sót qua trận sóng thần đã ập vào Phuket ngay sau Noel 2004. Trong trận sóng thần năm đó, ở Phuket, đa phần người chết là du khách nước ngoài, những người đã vượt đường xa tìm đến bãi biển du lịch xinh đẹp này mong có được một kỳ nghỉ giáng sinh tuyệt với. Họ đã trải qua một đêm Noel đáng nhớ với cảnh lồng đèn thắp nến được mỗi gia đình thả tung lên trời...Họ thức dậy vào sáng hôm sau, mở tung đống quà rồi chạy tràn ra biển trước khi Cái Chết ập vào.

Tôi biết những cảnh tượng ở Phuket ngày đó còn khủng khiếp gấp trăm, gấp ngàn, gấp vạn lần những gì đạo diễn dựng lại trong phim. Mặc dù thế, đây là phim về thảm họa gần sự chân thực nhất tôi từng xem. Khi nước ập vào, trên nền phim không còn âm thanh gì ngoài tiếng nước ùng ục, như thể chính khán giả đang bị nhấn chìm trong nước. Tôi thắt lòng khi thấy nước biển quật tơi bời  hai mẹ con trong phim. Biển cả muốn tách rời họ nhưng nhờ vào ý chí kiên cường, cả hai cuối cùng đã có thể nắm lấy tay nhau.Từng phân đoạn miêu tả tỉ mỉ những gương mặt thất thần,  không khí hỗn loạn, tang thương, những người bị nội thương nặng sống cận kề cái chết vì thiếu thuốc men, những xe chở xác người .... 

Và trong lúc tôi đắm chìm với những cảnh ngộ buồn đau, sau lưng tôi có hai kẻ cứ cười khúc khích ngay ở những phân đoạn cảm động nhất. Khi ông lão Thái Lan phải chọn biện pháp kéo lê người mẹ từ đống đổ nát ra ngoài dù vết thương lớn ở chân bị ma sát khiến cô đau muốn ngất, ông lão đã nói vài câu tiếng Thái. Lập tức, hai kẻ sau lưng cải biên ngay câu đó sang tiếng Việt với nội dung cười cợt. Lúc phim chiếu sang cảnh người chồng và hai đứa con út còn sống đang nán lại resort để tìm vợ và đứa con cả, hai kẻ sau lưng dè bỉu "Xạo, xạo kìa (làm gì mà may mắn tới độ có thể sống sót cả nhà như vậy !)"

Tôi quay lại để nhìn cho rõ mặt họ : một cô mang kiếng tuổi  trên dưới 30 là kẻ nói nhiều nhất,  và  nói to. Người bạn đi cùng  cũng trạc tuổi .Biết tôi tỏ vẻ khó chịu, cả hai im được chừng mươi phút rồi lại tiếp tục bình phẩm xen lẫn cười nhạo.

Không chỉ có họ. Thỉnh thoảng, tiếng cười nổi ran nơi này nơi kia.

Một bộ phim làm trĩu lòng người xem như vậy. Sao người ta có thể cười ?

 Chỉ mới có  một nhúm vài chục người ngồi trong một rạp nhỏ, tôi  đã nghe ra không ít kẻ máu lạnh. 

NGƯỜI CHỌN NGHỀ, NGHỀ CHỌN NGƯỜI ?

Bây giờ tôi mới hiểu mỗi con người từ khi sinh ra một cách vô thức đã tự động "đi tìm" những công việc phù hợp với bản thân trên  bước đường tương lai. Phạm vi hoạt động nghề nghiệp của mỗi con người thật ra chỉ có thể loanh quanh trong một khuôn khổ nào đó. Người nghệ sĩ tính không thể chuyên chú kinh doanh, và ngược lại. Nên tôi nghi ngờ những  nhà buôn bán giỏi khoe mình cũng có thể làm thơ hay, sáng tác nhạc giỏi,  hoặc một kẻ quá sức lãng mạn, mơ mộng bỗng có thể trở thành đại gia mà không phải trả giá bằng niềm vui sống của mình.

Mới đây, tôi thử thâm nhập vào đời sống của một người hoạt động kinh doanh bán lẻ. Trước đó, hình dung của tôi về công việc đó khá đơn giản. Một ngày làm việc có lẽ chỉ gồm nhập/ xuất hàng, điều động nhân viên, hạch toán sổ sách, đếm tiền, nộp tiền. Nhưng khi bắt tay vào việc, tôi mới thấy thực tế chi li và phức tạp hơn nhiều . Việc nhập/xuất hàng, điều động, hạch toán, thu-giao tiền luôn ẩn chứa  nguy cơ tiềm ẩn và rủi ro phát sinh. Bên cạnh đó, đây cũng không phải một công việc luôn được

ngồi mát trong  phòng máy lạnh như thư ký nhà cao tầng hay phóng viên  Tuổi Trẻ . :-) Nhưng điều ngặt nghèo nhất là người quản lý dị ứng ba lơn, ngại vui cười nên không thể xua bớt cái nóng bức Sài Gòn. Mới một ngày trôi qua, tôi đã thấy lê thê hơn  thế kỷ.

Nhưng  người bạn làm chung không hề thấy đó làm phiền. Bao nhiêu năm trôi qua, bạn theo đuổi công việc  một cách tích cực, nhẫn nại và đã  tích lũy tài sản đáng kể. Bạn cho biết :”Ngay từ hồi còn học cấp 2, tôi đã biết thức dậy lúc sáng sớm để giao hàng trước cổng trường. Tan học về, tôi ghé lại lấy tiền”.  Nếu tôi thấy chán với công việc ấy, với bạn là không. Bạn có động lực phấn đấu. Tôi nghĩ, có lẽ đó là mấu chốt của những đại gia kinh doanh thành công. Động lực phấn đấu và niềm vui lớn nhất của họ là tiền.

Còn tôi , tôi cũng thích tiền (có lẽ nhiều người đều thích).  Nhưng tôi cũng cần cả sự bay bổng , ước mơ lãng mạn, và những con chữ.  Khốn thay, những cái tôi cần hình như rất ít ăn nhập với những điều kiện cần để trở thành một đại gia kinh doanh ! 

Có lẽ mỗi một con người khi sinh ra đã được mặc định phải loanh quanh theo đuổi  những nghê nào đó. Có người thích làm giàu nhờ buôn bán. Người thích chữ, thích lãng mạn, bay bổng, thậm chí viễn vông trên những trang giáy, phím đàn hay sân khấu.  

Được làm công việc mình yêu thích và sống được nhờ đó là một hạnh phúc. Tôi nay thấm thía ý nghĩa  này. Một người yêu sáng tác sẽ thế nào nếu phải suốt đời đứng sau quày bán hàng ? Ngày xưa, tôi khuyến khích một bà chị dâu cựu họa sĩ thiết kế  tập viết báo để tiếp tục niềm vui sáng tạo sau khi chị qua Mỹ định cư và không còn có thể theo đuổi nghề cũ của mình. Nhưng nay, tôi đang khuyến dụ đứa cháu có gene vẽ vời từ bỏ ước mơ của mình để chuyển qua học nurse theo lời khuyên của những người dì làm nurse ở Mỹ. Lý do dì tôi đưa ra là nhằm đảm bảo đứa nhỏ không bị thất nghiệp trong tương lai.  Liệu tôi đã làm phải ?

CHUYỆN HAI NGƯỜI

Một người  tưởng đã đi khỏi cuộc đời bạn, đi rất lâu rồi, rất xa rồi, không còn biết ở đâu. Người đó bỗng đứng ở đầu đường kia, gọi bạn tít bên này : “Phải T đó không ? Còn nhớ “chị Hai” này không ?”

Một người bạn thương đẫm tim như thể ruột rà. Người bạn trút nỗi niềm thời thơ ấu lạc lòai . Nguời chơi với bạn, chân thành, thân thiết.. Người nói lời an ủi khiến nước mắt bạn lăn dài vì mỗi ngày khi ấy, bạn chỉ nhận tòan những sự thù hằn. Nguời khi thấy bạn khóc thì mắt vụt đỏ hoe. Còn bạn, khi nhìn thấy sắc nước lóng lánh trong đôi mắt ấy đã  vội nói “Thôi, Tư về nhà đây !” . Bạn quay lưng bước về hướng gọi là “nhà”, thấy mình thật lạ khi mắt còn ướt đây mà lòng như đang  bay.

Bạn vẫn nhớ, ngày bạn định nghỉ học nhưng đã bị ‘áp giải” đến trường. Vào giờ ra chơi, bạn mượn vội tập Lý của người “chị kết nghĩa” chép bài để đón tiết thứ 3. “Chị kết nghĩa” của bạn nói “Có lẽ hôm nay, cô sẽ kêu đến T vì cả lớp còn lại đã trả bài hết rồi”. Bạn lặng lẽ chép bài, người cũng lặng lẽ ngồi bên. Bạn chép xong, đọc lên một lần rồi gấp tập, đọc thêm một lần với người ấy vừa lúc chuông vào lớp vang lên. Cô giáo vừa mở sổ điểm ra đã gọi ngay tên bạn. Người lo lắng nhìn bạn. Bước chân dẫn bạn từ bàn học sinh đến bàn giáo viên mới buồn làm sao, nhưng bạn biết mình không cô độc. Bạn trả bài không vấp, thật may ! Có lẽ người ngồi bên dưới cũng thở phào ?

Người bạn tìm ngay sau biến cố lớn xảy đến. Bạn xin phép người coi sóc bạn cho phép mình “đến nhà một người bạn một chút”. Bạn vội vã  đến. Mẹ người đứng trên tầng 3 hét xuống “Con đừng đi tìm P nữa !”. Bạn chào bác ấy rồi quay lưng. Lòng bạn tan nát và trong đầu ngổn ngang bao ý nghĩ. “Không lẽ P cũng không hiểu mình ?”.

Người bạn đi tìm dấu vết 2 năm sau đó. Bạn đến một nơi kia, đọc ké một lá thư dài không thấy nhắc đến tên mình. Bạn ra khỏi nhà ấy với ý nghĩ “ Vậy là đã hết. Trong đời mình không còn cái tên MP  !”. Lạ một điều, trong nhiều chục năm dài, khi đã xếp người ấy vào chiếc rương quá khứ, mỗi lần chạy xe ngang nhà ấy, bạn vẫn ngước mắt nhìn. Nhà vẫn không xây lại, thậm chí dường như không cả quét lại vôi. Ngôi nhà ấy, bạn đã không biết bao nhiêu đêm đứng ở cửa chuyện trò, bao nhiêu lần vào bên trong đàn hát, và cả những lần mò lên tầng trên được người mẹ mời ăn cơm ké, rồi còn cho mang về hai bao tỏi… Bạn nghĩ nguời dẫu đã xa , nhưng  kỷ niệm tuổi thơ đẹp của bạn vẫn ở đó.

Có lần, bạn  mạnh dạn tấp xe vào hỏi thăm. Bạn không ngờ gặp ai đó biết người. Từ ngày ra đi, người chưa từng trở lại. Bạn hỏi, người đã theo học ngành nào. Rồi bạn ra về, “A vậy ta đã biết một chút tin tức về P”.

Bạn đã cương quyết gạt bỏ tên người ra khỏi ý nghĩ , nhưng sao một ngày kia khi nghe thấy tiếng gọi của người, run rẫy từ xa, “phải T đó không ?”, bạn lại muốn thâu về khỏang đời dài gần tròn 30 năm ? Và bạn sợ nguời lại một lần hiểu lầm bạn. Trước, người có thể hiểu lầm bạn vì đâu thì nay, khả năng lại sẽ vì  nguyên nhân ấy ? Không lẽ, tụi mình mất gần 30 năm mới có thể tìm lại nhau mà  không cố gắng giữ nhau lại. Phải không, P ?

Điều ước

Giá có nhiều điều uớc (lòng tham vô đáy, hihi), tôi sẽ dành một điều để ước mình không cần ngủ vẫn sống khỏe, sống ngon trong cuộc đời này.

Ban đêm, quanh tôi mới yên tĩnh làm sao. Đêm lại dài, tha hồ thích thú. Thức đêm, tôi mới biết mình có khả năng tìm ra đủ lọai trò chơi thú vị vô biên. Chừng nào dưới đường kia còn chưa ầm ào tiếng xe, bóng đêm còn tràn ngập bên ngòai, căn phòng sáng đèn của tôi là thế giới duy nhất thở.  ! :-)

Tôi muốn, tôi thử, nhưng cơ thể tôi lại phản kháng. Nó nốc ao tôi bằng một đợt bệnh cảm. Nó hăm dọa tôi về một viễn cảnh Alzheimer.

Cho nên sau khi ghi lại điều ứoc này như một tiếng hú hét điên cuồng cho hả ... dạ, tôi đành phải quay về ôm cái giường mình tự nguyện khuất phục chính mình.

HÔN NHÂN KIỂU GÌ MỚI BỀN?

Trong một lần ngồi quanh bàn cà phê cùng một nhóm chị em gái blogger, tôi khá bất ngờ vì ý kiến  hầu hết mọi người về quan hệ hôn nhân đều mang màu sắc ảm đạm. Tất cả đều cho  không có cái gọi là "tình yêu  tới đầu bạc răng long "giữa những đôi lứa đã thành hôn với nhau. Không có vui bên nhau nào có thể kéo dài. Tình yêu chỉ đẹp thưở ban đầu. Sau nhiều năm chung sống, điều ràng buộc vợ và chồng chỉ còn là nghĩa vụ đối với con cái. Các chị nói với vẻ ê chề, ảo não. Kể cả một bạn chưa lập gia đình với ai dầu từng, hoặc đang yêu, cũng không còn tí niềm tin nào với cái gọi là tuổi thọ của tình yêu. Dù hơi bất ngờ, tôi không cho đó là những bộc lộ cạn cợt . Những nguời trong nhóm đều từ tuổi hơn 40 trở lên, sắc sảo, thâm thúy, có học vị, chỗ đứng trong xã hội và bài viết trên báo.


"Tình yêu có theo mãi cùng hôn nhân không?" là  vấn đề tôi nghe lập đi lập lại , từ tuổi bắt đầu biết mơ màng tâm sự cùng cô bạn hàng xóm. Cho đến lớn lên đi làm, thỉnh thỏang tôi lại nghe chị em quanh mình đề cập  . Đó là dạng câu hỏi nêu lên cho có, chứ chị em quanh tôi đã sẵn phần thân bài và  kết luận chỉ nhằm chứng minh cho  lời đáp là "Không", thậm chí "Không bao giờ! ". Có nhiều giải thích : -những chuyện lặt vặt tủn mủn hàng ngày sẽ làm trôi mất lớp phấn vàng lãng mạn ngày nào  phủ mờ mắt nhau. - Khi sống cùng nhau, mặt nạ đẹp đẽ không còn được giương lên, người ta phơi bày mặt thật , thuờng là chẳng đuợc hòan hảo, của mình ra .- chưa kể, có ai đó trong hai người, hoặc là cả hai, ngọai tình, lưu nếp hằn nghi kỵ trong tâm khảm nguời còn lại,  vân vân và vân vân. Hiếm có đôi nào có thể cuời vui với nhau như thần tiên trong tất cả quãng đời của mình. Thế cho nên, nhìn vào những bức ảnh kèm theo các bài báo ca ngợi những tình già thắm thíết đăng trên báo Phụ nữ thì chớ có tin. Phóng viên Phụ nữ sẽ biện hộ rằng "vì tình sống mãi tới già hiếm vậy nên mới đăng báo để ca ngợi". Thực tế là, thậm chí không có cả một đôi nào yêu nhau tuơi nguyên bền bĩ; các nhân vật trong bài chẳng qua đã giấu lại những câu chuyện mà họ không muốn người đời biết, vì một lẻ rất xưa là có ai giở áo cho nguời xem lưng ?


 Căng thật. Thế mà tôi cũng từng nghe lập luận của một người thanh cao, trong sáng tới mức bị đôi người cho là "ngu ngơ". Người ấy đoan quyết "nếu hai người đến với nhau vô vụ lợi, tình yêu ấy sẽ truờng tồn.  Còn nếu họ tính tóan, cân đo lợi ích  vật chất truớc khi tiến tới hôn nhân, tình yêu vốn dĩ chưa từng có nên mối quan hệ ấy mới dễ tan vỡ". Lúc người ấy nói vậy, bao kẻ đã cười nhạt rất khẽ. Một người nói :"Còn tôi, tôi nghĩ, nếu cả hai đến với nhau vì sự kết hợp ấy thỏa mãn được lợi ích của cả hai bên, quan hệ hôn nhân ấy mới vững bền. Tôi nói đó là QUAN HỆ HÔN NHÂN nhé. Còn tình yêu có bền không thì xin lỗi, tôi chưa thấy cặp nào chỉ có tình yêu đơn thuần nào với nhau mà không tính đến lợi ích."




Ví dụ, thời nay có cô công chúa Tiên Dung nào yêu một anh Chữ Đồng Tử nghèo mạt rệp  ? Nếu thích nghe sáo, cô sẽ chỉ bỏ tiền mua tiếng sáo. Thời nay, thuờng là phụ nữ nhắm đến túi tiền rất cụ thể, hoặc địa vị rất rõ ràng mà nguời đàn ông nằm trong mục tiêu của cô ắt sẽ mang lại. Còn đàn ông, ngòai miệng có thể tự xưng mình cao thượng vì không thèm màng tới cô nàng có bao nhiêu của nả, nhưng trong lòng cũng đầy "kỳ vọng" vào những gì người phụ nữ có thể làm cho họ . Chẳng hạn như mong cô nàng sẽ chăm sóc tốt cho anh em của mình. Nếu không thì nàng phải đẹp rực rỡ hay dịu dàng cùng tận để mình đuợc thể mà khoe ra đôi chút. Đó có nghĩa người ta không lấy nhau chỉ với mỗi lý do muốn làm cho cuộc đời của người còn lại thêm tươi đẹp mà chỉ lấy với mong muốn người nọ làm cho cuộc đời mình tốt hơn lên. Cho dù chỉ với mong muốn "cô nàng thật vui tính. Lấy nàng, đời mình sẽ vui lên" cũng đã mang hơi hướng của một sự "vì mình".


Thế cho nên, nếu cả hai bên đều mong muốn lợi ích từ phía kia và cuối cùng đều đuợc thỏa mãn thì huề, hôn nhân ấy sẽ vững bền, không khí trong nhà lúc nào cũng vui vẻ. Đó là mô hình hôn nhân lý tưởng nhất. Tôi nghĩ, chắc vì lý do này mà Đức Phật dạy lìa xa ái dục vì nó dẫn tới vị kỷ.


Nhưng cuộc sống thế tục vốn vậy. Liên minh vợ chồng giống quan hệ giữa hai đồng minh - cả hai bên đều phải tìm thấy lợi ích từ nhau mới có thể hình thành liên minh. Thậm chí, còn phải rạch ròi hơn : phải nhìn nhận  những lợi ích phía kia đã mang lại cho mình và thỏa mãn ngược lại. Rồi đâu phải chỉ vậy. Giữa hai nước đồng minh còn rất cần những màn ngọai giao, những cuộc đối đãi khéo léo với nhau.


Dễ sợ. Tôi tán chuyện tới đây còn phải tự mình thấy dễ sợ. Cho nên tôi vẫn chuộng lập luận của vị bạn thanh cao nọ " Tôi thích mọi sự đều phải xuất phát từ tình cảm". Nhưng tình cảm  cũng cần  tìm cách đong đầy. Mà lỡ lúc nào đó chỉ còn một bên lo việc khó nhọc này, tất nhiên người ấy sẽ phải khó nhọc gấp đôi.


Kiểu gì cũng nhọc.

NHỮNG NGƯỜI BẠN TRÊN CHIẾC ĐÈN KÉO QUÂN (chưa chỉnh sửa)

Tuổi đã cao, tôi nhìn lại đời mình, thấy những gương mặt bạn bè kéo qua trong trí óc hệt chiếc đèn kéo quân. 

Nào là vài gương mặt rời rạc của những người bạn tiểu học. Hồi tưởng tuổi này, tôi chỉ nhớ được một số ít người. Nhưng những gương mặt hiếm hoi ấy, lạ lùng sao, hiện lên trong trí, và trong tim tôi, tươi sáng, trinh nguyên như ở thưở ban đầu. Gương mặt Phương Lan thật trắng trẻo. Bạn hiện ra, mái tóc kẹp một bên mái, phủ tới ngang lưng, hàm răng đặc trưng người gốc Bắc,  bình thản chứ chẳng lí lắc, nhí nhố như tôi. . Đó là bạn thân nhất của tôi từ năm lớp 1 đến lớp 4, trước khi cả lũ trường tôi bị chia cắt tan đàn xẻ nghé. Rồi mặt Thanh Tước, cô bạn học giỏi nhất năm lớp 2 dù là con của một người bán rau trong chợ nhỏ gần nhà tôi. Sau này khi đã lớn, tôi nghi ngờ cái lý lịch từng khiến tôi rưng rưng thương cảm đó. Nhớ lại cái ngày duy nhất tôi ghé chơi nhà bạn.Và cái ngày cậu tôi cho biết ngôi trường mẹ tôi gắng gửi tôi vào thưở nhỏ thuộc lọai có học phí cao nhất Sài Gòn.

Kế đến là những gương mặt cấp hai : Hai Ù (Minh Phượng), Ba Bí (Diễm Thúy), Tư Cận (Lâm Tuyền) và Út điệu (Kim Dung).  Tôi cũng nhớ buổi tối tôi tình cờ bị một xe máy đâm phải và cả hai lăn ra  chỏng gọng trên đuờng. Vừa định to tíeng đã thấy người ngồi phía sau xe kia chính là cô Út Điệu nhìeu chục năm xa cách. Tôi mừng vui  hỏi bạn địa chỉ với sự cả tin của người tưởng mình vẫn còn một trí nhớ siêu việt. Bằng cách ấy, tôi để bạn vuột đi sau khi vừa nhận được ân huệ trời ban. Cấp hai còn có   gương mặt một bạn không thân nhưng cứ khiến tôi xót xa mỗi khi hồi nhớ. Tôi hận nổi không thể  nhận ra đường đi đến ngôi chợ bạn từng ngồi bán cá nuôi em khi mẹ bạn qua đời vì chứng bệnh ung thư, trong khi những bạn lớp 6 của mình đều đã lên lớp để tiếp tục  mài đũng quần trên băng ghế lớp bảy. Tôi cố tình ngây thơ hy vọng bạn vẫn ngồi ở sạp hàng đó khi tôi tới tìm để trao món quà của cô giáo chủ nhiệm lớp 6. Nhưng gió đời vẫn tung, thổi bay hình ảnh người bạn bất hạnh đến một phương trời nào đó rất xa. Chỉ có tôi ôm giấu một bí mật .

Kim Thoa là tên bạn ấy. 

Rồi Lê Hồng Phong. Ồ quá nhiều những khuôn mặt !. Ngọc Hương, cô bạn dịu dàng dễ mến vừa tìm lại được sao 26 năm chia cách. Trúc Lam , Như Hương... với những đĩa bột chiên, ly chè ... "cứu đói" cho người bạn nghèo còn hơn chữ nghèo. Hồng Vân, Liên Phương, nhất là Hồng Vân, một cô bạn có trái tim vàng được giấu kỹ sau vẻ ngòai cố tình giữ khỏang cách. Thi Thu với vẻ đẹp tiên sa làm ngơ ngẩn rất nhiều bậc anh tài trường tôi. Tường Phong, Hòang Yến, Mỹ Ngọc, Phượng Liên, Thanh Thảo, Minh Thảo, Thanh Liêm ...Nếu còn ngồi trong phòng học 12, khi quay lưng, tôi sẽ thấy  Xuyến với mái tóc dài óng ả kết rất nhiều kẹp và dây thắt đủ màu ngồi giữa Trung Nguyên và Đức Minh . Rồi những Anh Dũng, Bá Tùng, Anh Khoa, Thế Vinh, Trọng Chinh, Hữu Định, Vũ Hùng... Rất nhiều nữa. Các bạn ấy  xoay mặt cười với tôi trước khi biến mất bện mặt kia của đèn. Một gương mặt tách rời ra là  Trung Tín, cậu bạn "học sinh cá biệt" ngồi cạnh năm lớp 11 đã gửi lại cho tôi những dòng tâm sự chí tình trong quyển lưu bút. Trung Tín nhếch cái miệng móm cười với tôi rồi biến mất về phía kia. Trung Tín, gương mặt cậu nhạt nhòa so với các bạn khác. Về bạn, tôi chỉ nghe kể qua một lần một, câu chuyện đáp lên một chiếc lá vàng nhẹ thênh  trôi vào miền quên.

Những gương mặt các anh chị trong Tuổi Trẻ những năm đầu tôi làm việc ở đó vừa thân thương vừa nghiêm trang. Họ nhìn tôi, buồn trong đáy mắt. Giờ đây,nỗi buồn ấy đã biết đến tôi. Từng nhóm "bạn thân" xoay mặt đến gần, rồi rời xa như  dòng đời phải thế . Chỉ có gương mặt chị Hồng Thọ luôn cười lấp lánh với tôi dù có ở mặt kia của đèn . Rồi Cam Ly, Hồ Nguyên Thảo, kéo theo một đòan  gương mặt những người bạn ngành ngọai giao : chị Xuân Trang, anh Hòang Ân .... Còn chị Kim Cúc, chị Thanh Minh, Kim Liên, Phương Thảo, Hòai Trang .... Những gương mặt như những đốm hoa mai điểm xuyết trên áo đèn, nóng rảy tay ta khi chạm vào.

Và những anh chị bạn mới quen từ khi lấy chồng. Đúng ra, đó là bạn của chồng. Những anh Thân, chị Hiền, chị Trinh , Phượng, Thanh , Tú ... Những con người thuộc tầng lớp bình dân ít rối rắm. Đứng ở nơi này, tôi nhận ra một sự biến đổi nơi con người từ cái ngày họ bước vào kinh doanh và con đuờng chính trị. Nếu không tin vào tâm linh, hình như đó là cách để tự hủy họai mình theo cách mình chẳng thể nhận ra.

Rồi gương mặt của Mập, Mây, chị Gió, P.N , chị Ba TN .... Những blogger dễ thương của tôi, nối kết với nhau qua chị HT. Tôi vẫn nói chị T là số một. Thứ tình hiếm hoi được thử thách bằng độ xa thòi gian và địa lý.

Là bạn bè với nhau xin đừng nói năng gì. Cứ hãy chờ rồi sẽ thấy nguời đến ôm chòang lấy ta.

Cảm xúc người mẹ

Bé nói, con thấy đau ngực, không biết bị gì , mẹ ơi ! Trước đó hai ngày, cô bé cũng than mệt, ăn khó tiêu, mặt rầu rầu. Trong vòng 5 giây, tôi chẩn đóan bé bị nhiễm lạnh, nhiễm nuớc. Cô bé 10 tuổi rưỡi đang "thấy tháng" lần thứ hai mà cố đi bơi trong những ngày hè ở Nha Trang nên nhiễm lạnh là chuyện dễ hiểu. Tối đó, tôi cạo gió cho bé ra một cái lưng bầm đen. Hai ngày sau, bé lại than tức ngực, ắt là đã biết tôi sẽ kêu "xoay lưng lại để mẹ xoa dầu nè". Chắc ghiền rồi.

Tôi cạo nhẹ nhẹ. Đối với trẻ con những lần đầu cạo gió, tôi chỉ vận tối đa 2 thành công lực. Vậy mà những "vết xương cá" bầm đỏ vẫn cứ hiện ra. Lưng cô bé ngắn vì "người" chỉ mới nhổ giò đến  1,52 mét. Tôi thuờng cạo gió cho ba cô bé nên so hai cái lưng này quả thật dài - ngắn rất khác biệt. Lưng bé nhỏ, nên tôi chỉ cạo một lóang là xong. Từng nét dọc rồi ngang ngăn ngắn, xinh xinh . Chỉ một chút là xong. Không hiểu sao,  tôi thấy mình vừa cạo gió vừa xúc động. Những ngón tay của tôi luớt thật nhẹ nhưng rất nhạy cảm. Mỗi khi gió ửng lên, lòng tôi xót xa, thương thương. Chỉ mãi sau khi đã nằm xuống kế bên cô bé con riêng của chồng, tôi mới hiểu mình vừa bộc phát cảm xúc của người mẹ khi chăm sóc cho một cái lưng bé dường ấy.

Một cái lưng suốt đời quay về phía  tôi vì cuộc hội ngộ này  lẽ ra không nên có.

TÀU ĐÃ KHUẤT

Nhớ hồi đó, tiễn một người bạn trở về nhà bạn ở Mauritanie. Bạn đón tàu TGV để ra sân bay về nhà. Bạn không có người đưa ngọai trừ  tôi đẩy giúp một chiếc vali ra sân ga. Bạn lên tàu. Tôi đứng trông theo. TGV quả không hổ về tốc độ chạy như bay nên khi tàu bắt đầu chuyển động, thóắt một cái đã thấy lướt nhanh đến chỗ rẽ, thêm một giây, tôi không còn thấy bạn đâu. Bạn biến mất từ đấy. Chỉ còn tôi  nhớ mãi ngọn đèn đỏ nhấp nháy ở khúc ngoặt đường ray trong một sân ga chấp chới bởi bóng chiều nhập nhọang.

Hồi đó, tôi còn trẻ. Sau này, nhìn lại, tôi thấy tuổi trẻ mình cũng chạy nhanh sồng sộc như con tàu TGV tiễn biệt nọ. Khổ một điều, lắm thứ tôi đành phải bỏ lại rơi rớt phía sau lúc đang chạy, nghĩ bụng lúc nào đó sẽ quay lại để nhặt. Nhưng giờ tôi thấy điều đó là bất khả.

Tôi đang đọc bộ Mật mã Tây Tạng. Không thích cái kiểu tự tôn tới mức xem dân tộc mình là nguồn cội của nhân lọai nhưng phải phủ phục trước kiến thức, vốn sống, sức tưởng tượng và ý chí viết kiên cuờng của tác giả. Và ganh tị với ... một cái lưng vững chãi, ngồi vững chãi.

CẬU TÔI

Ông Trần Văn L. sinh năm 1936, tuổi Tý, ở Long Điền, Long Đất, Bà Rịa. Thuở nhỏ, ông học trường Pétrus Ký và đã từng tham gia vào cuộc biểu tình  khi  Trò Ơn hy sinh. Tên ông nằm trong danh sách bị mật thám theo dõi nên có một giai đọan, gia đình phải gửi ông sang Pháp chờ đến khi tình hình trong nuớc yên ắng trở lại.


Lớn lên, ông yêu rồi lập gia đình với  một người phụ nữ mang lại cho ông tám đứa con, nhưng sau đó có một đứa qua đời trong một trận hỏa họan. Trước ngày 30-4-1975, ông làm ở Cục Thuế, thu nhập khá dư dả. Vợ ông, ngòai sinh con, đầu tư rất nhiều thời gian bên chiếu bạc nên ông  chán. Ông có tình nhân. Những ngày náo động cận 30-4-1975, ông cùng bảy  con nhỏ và cô tình nhân cùng hai đứa con riêng của cô này bay khỏi Sài Gòn. Người đời đồn đãi nhau rằng trong lúc tình thế nước sôi lửa bỏng, vợ ông vẫn bình chân bên chiếu bạc Còn vợ ông thì khóc lóc thảm thiết , rằng bà đã bị người khác "cài bẫy" để phải một mình ở lại VN. Sao thì sao, ông đã bay ra nước ngòai cùng bảy đứa con. Duy có điều, ông không biết, vợ ông ở lại VN ngày ấy cùng một cái thai 2 tháng tuổi. Khỏang bảy tháng sau, đứa bé gái ra đời, bên cạnh mẹ nó chỉ có một người thân là mẹ tôi. Mẹ tôi đặt tên cho đứa em họ của tôi tên "Mỹ Liên"  với mong muốn "sau này sẽ liên lạc lại được với ngừoi bên Mỹ". Khi ấy, tôi còn nhỏ lắm, nhưng tôi vẫn nhớ, sau Giải Phóng có hai năm dài, người trong nước hòan tòan biệt giao với thế giới bên ngòai. Mãi đến năm 1977, người đi kẻ ở mới bắt đầu có thể  liên lạc với nhau bằng những lá thư tay.

Năm 1998, ông L khi ấy 62 tuổi, lần đầu trở lại quê hương. Nguời vợ thứ hai của ông, chính là "cô tình nhân" năm nào, đã qua đời vì bệnh ung thư. Xa quê hương 23 năm,  nay trở lại, tóc ông đã xám bạc hết cả. Sau một thời gian  của những run rẩy, nao nao ngày đầu trở lại, ông L  nhớ lại thời trai trẻ của mình ở VN với bao nhiệt tình, đam mê vừa sống dậy. Ông kết một người phụ nữ mới, và tự mình điều khiển xe hai bánh chở người sau này sẽ trở thành vợ thứ ba của ông lả lướt trên phố phuờng. Nước Mỹ rất sung túc, phong phú, nhưng ở VN, ông L. có những kỹ niệm của nửa quảng đời đầu không thể nào tìm thấy ở đâu. Nhìn ông lao ra đuờng trên chiếc xe gắn máy, cô cháu gái là tôi bậm môi phóng theo cũng khó bắt kịp. Ông lái xe một cách vui sướng. Ông cũng thuờng ngồi hàng giờ ở nhà hàng café Rex Hòang Cung ngay góc đường Lê Lợi - Nguyễn Huệ , thảnh thơi nhìn người qua kẻ lại . Nhìn người đàn ông lão niên dáng dấp quý phái, khó ai tin có lúc, ông đã chấp nhận  đủ mọi nghề để một mình nuôi cả bầy con nơi xứ lạ, kể cả đóng chuồng bò .

Cuộc hôn nhân với người vợ thứ ba có nhiều vị  chát chẳng khác những lần đã qua. Nhưng dẫu sao, từ 1998, hầu như năm nào ông L cũng trở lại VN để hưởng thụ tuổi già. Ông làm giấy bảo lãnh sang Mỹ cho đứa con thứ tám. Khỏang thời gian ông lưu trú ở VN mỗi lúc mỗi tăng. Cuối cùng thì thành lệ, mỗi năm cứ vào khỏang tháng 6, có khi sớm có khi trễ hơn, ông lại về VN. Trễ  nhất là vào khỏang tháng 9. Ở VN, ông đi tập dưỡng sinh ở Viện Y học dân tộc, đi bộ trong công viên Tao Đàn, có lúc lại còn đi tập Thái cực Khí công, nếu không thì đi dạo Nhà sách ở Trung tâm Sài Gòn. Có lần ông gãy tay vì trượt té khi đánh tennis. Kể từ ngày đó, ông không tự mình điều khiển giao thông được nữa mà đi đâu cũng phải có "tài xế'. Vậy mà vài năm sau, mỗi sáng, ông đánh banh trở lại trong thời gian 15 phút, làm cháu gái ông phải ngưỡng mộ lẫn thấp thỏm . Thôi kệ, quan trọng nhất là ông vui. Ông tận hưởng "những tháng vàng VN" cho đến khỏang sau Tết Tây rồi quay lại Mỹ. Ông hay nói, năm nào ông cũng mong tới lúc về chơi ở VN  vì chỉ có ở VN, ông mới " hết nhức đầu vì những điều vụn vặt trong cuộc sống gia đình ở Mỹ".

Bốn tháng sau lần về chơi VN gần nhất, một buổi chiều mấy đứa cháu ngọai  gọi điện cho bố mẹ chúng thắc mắc sao  tan học lâu rồi mà  vẫn chưa đuợc ông ngọai tới đón. Mẹ của hai trong số những đứa ấy tức tốc từ chỗ làm lái xe 1,5 tiếng đồng hồ để  trở về nhà. Về đến nơi, cô thấy ông L có vẻ như đang  ngủ quên dưới đất, trên bàn , ly cà phê nguội ngắt nguội ngơ. Khi xe cứu thương tới nhà, nhân viên y tế xác định, ông L đã lăn ra đất vì tai biến mười tiếng đồng hồ trước khi đuợc cứu chữa.

Ở tuổi 75, ông L đã đuợc miễn trừ  điều khiển giao thông từ lâu trong những lúc sống tại VN. Bây giờ, ông nằm trong bệnh viện Cali với tình trạng bán thân bất tọai. Có hôm, nhân viên bệnh viện phát hiện ông lê ra mép giường và quăng mình xuống đất. Giọng thều thào, ông L, cậu tôi, nói , ông muốn "về nhà".

Cậu tôi (bìa phải) về VN lo đám cưới cho đứa con gái út 

TÌNH YÊU THỜI BÃO GIÁ (viết linh tinh)

Từ nay từ bỏ nhà hàng, em và anh, chúng ta cùng quay về nấu bếp. Nhà mình không sang trọng, lộng lẫy và hòanh tráng như Legend Hotel nhưng được cái bảo đảm sạch sẽ và tha hồ riêng tư.  Nhà mình  không treo trên  tầng cao đô thị cỡ  Zen Plaza nhưng chúng ta đỡ phải đi vòng vòng lấy thức ăn buffet đến mỏi cả giò hoặc ngồi lổn ngổn xếp hàng chờ bàn khiến  “miếng ăn “ trở nên” tồi tàn” quá thể .Anh có nhớ hôm đi ăn cơm niêu Tú Xuơng ? Đang ăn thì nguyên mảng trần sút xuống. May mà ta không bị sao, nhưng người hàng xóm phải được chuyển đi cấp cứu. Tình huống hiểm nguy đó khiến em thở phào vì từ nay ta đã quýet tâm ăn ở nhà. Còn nếu tính về “sự thiệt hơn cụ thể” thì mỗi ngày đỡ tốn 90 USD buffet Legend, mỗi tháng em bỗng giàu lên thêm gần 3000 đô Mỹ ! Còn nếu như mỗi ngày tiết kiệm chỉ  200.000 đ, chí ít mỗi tháng em cũng sẽ giàu thêm 6 triệu !

Thời bão giá khiến mọi thứ nằm ngòai con người đều trở nên đáng sợ. Xăng đáng sợ, giá thức ăn đáng sợ, giá điện đáng sợ. Hôm bác sĩ Đông Y điều chỉnh giá lên thêm 1/3,  nhìn toa thuốc mà lòng em quá đỗi buồn phiền khi nghĩ đến bao người nghèo bị bệnh. Thời bão giá khiến mắt người Việt trở nên ưu tư . Và có Trời biết, con nguời ta đang trở nên tốt hơn hay xấu hơn trong cơn bão điên cuồng ? Trong những ngày đầu tiên này, em trốn bão kỹ trong nhà để chỉ phải giao lưu với một con nguời dễ thương là Anh. Nhờ vậy mà da em có thời gian nhả nắng, không bị nám thêm, Bạch Tuyết bẩm sinh chưa bị biến đổi hẳn thành nguời Somalie. Tình yêu thời bão giá đuợc xem như một pháo đài cẩn mật cho cả túi tiền lẫn tuổi xuân, vì vậy càng trở nên cao giá !

Nói cách khác, trong thời Bão giá, kể cả Tình yêu cũng đuợc nâng giá !

TRANH THỦY MẶC MÙA XUÂN

Vậy là  ngày mồng một đã trôi qua. Một người bạn nói rất đúng : người ta chỉ vui trong những ngày chuẩn bị Tết. Chứ qua Giao thừa rồi, kể như Tết đã xong.

Mà cũng ngộ ! Tết đã xong. Vậy sao cứ hâm nóng Tết qua từng năm ? Giống như có một nồi thịt kho, cứ hâm đi hâm lại hòai. Giống như trên Thiên Đình sống một ngày bằng hạ giới sống cả năm. Thế rồi người trên Thiên Đình cứ mang nồi thịt (!) đi hâm mỗi ngày. Họ nhìn vào nồi mà chán chết. Trong khi đó, ngùơi hạ giới lại lăng xăng ngỡ Tết là  điều gì ghê gớm lắm.

Cùng là Tết, nhưng tâm trạng mỗi người nhìn vào Tết mỗi khác. Cùng một ngùoi mà tâm trạng lúc hào hứng, lúc chán chường. Cùng một cảnh vật, hôm nay ta nhìn vào thấy thế này, ngày mai nhìn vào ta lại thấy khác.Kỳ thực, cảnh không thay đổi, chỉ có con nguời bày đặt mang vào kính hồng hay kính xám.

Còn mùa Xuân, sao lại mang vào kính xám ? Có khi chỉ vì một lời nói vu vơ nào đó, sao thấy nặng trĩu trong lòng ?Nguời nói ra chắc đã quên béng. Sao lại mang câu nói ấy hâm đi hâm lại như hâm một nồi thịt quá nhiều mỡ?

Hôm qua mới lập quyết tâm đừng ngã lòng.Hôm nay thấy quyết tâm càng rắn đanh hơn. Kỳ thực chỉ cần thả lỏng, chẳng suy nghĩ gì, cho tâm mềm như bông, ai nói gì mặc ai.

Mà tại sao không nói với nhau tòan những lời hồng ? Tại sao không nghĩ về nhau một cách giản đơn ? Mà tại sao lại phải cần lên tiếng ?


Giao thừa đã qua. Mùa Xuân lại càng qua lâu hơn. Kể cả mùa Hạ chói chang cũng sắp tàn. Những chiếc lá bắt đầu ửng vàng trên cây.Đến chừng nào lá vàng rực hết cả khu vườn, ấy là lúc cảnh vật đẹp nhất  dù chỉ tồn tại trong khỏanh khắc.

Vì sao My Way ?

Lúc đầu, tôi mang ý đinh tạo blog này chỉ cho tôi, một nhật ký đúng nghĩa, trong đó ghi rất nhiều những chuyện mà thời chưa có mạng, chúng ta thường dốc vào một quyển sổ  ta chẳng muốn ai khác sờ vào. Quyển sổ ta nhét trong một cái hốc, có bìa đen nhìn rất đổi bình thuờng dưới mắt kẻ khác, (có khi để vậy nhằm ngụy trang ;-)),  chỉ riêng ta biết bên trong chứa những "bí mật quốc gia" "tầm cỡ" thế nào.

Được một thời gian, tôi nhận ra  hễ cái gì đã đưa lên mạng đều có nguy cơ phát tán. Tôi quyết định giấu những "bí mật quá sức hệ trọng" vào danh mục bản nháp. Nhưng những cái còn lại, nói chung cũng là những tâm sự rất riêng, khác với nhiều blogger khác chỉ đưa lên những chuỵên mà mọi người có thể cùng nhau tranh cãi, chuyện không dính tới bản thân mình. Lúc này, tôi vừa hỗ trợ những bạn đồng môn từ thời phổ thông lập một cái blog để làm nơi dán thông báo, hẹn hò v.v.... Trong tôi nảy ý muốn chia sẻ những gì hiển thị trên bề mặt của blog này cho họ. Bạn biết đó, với những người cứ thường xuyên, đều đặn gặp nhau từ thời mặt còn non tơ cho tới khi sắp già lụ khụ thì những cái riêng cỡ đó không cần phải che giấu. Như vậy, bước thứ hai của tôi là nâng cấp chia sẻ blog này cho những người bạn P4 và một số thật ít khác.

Hôm truớc, tôi tình cờ phát hiện  blog  anh H. Tôi và anh H quen biết nhau đã gần 20 năm qua một chuyện hết sức đặc biệt và anh coi tôi như một đứa em đặc biệt cũng nhờ "câu chuyện đặc biệt" đó. Anh H chinh chiến lâu năm trong lĩnh vực viết báo, viết kịch bản phim, kịch bản sân khấu và đạo diễn, nên khi tình cờ lạc vào blog anh, tôi có ý muốn tham quan để chiêm ngưỡng tài  anh. Nào ngờ đâu anh nhốt vào blog ấy rất nhìeu nỗi niềm riêng tây. Thế là tôi cảm thấy mặt mình dần dần đỏ lựng, như thể tôi đang vụng trộm đọc sổ nhật ký của nguời ta. Và vậy là tôi xìtốp. Tôi quyết định, chỉ khi nào anh bàn chuyện quốc dân thì tôi mới "hóng chuyện". Nhưng nếu cứ rình rình ngòai cửa nhà anh cái kiểu như vậy, tôi cũng thấy xấu hổ.

Nhưng blog anh lại có tới hàng trăm" người theo dõi"! Có vẻ như cái chuyện tôi sợ thì đối với anh là chuỵên lẻ mẻ. Trong khi tôi thích có những họat động riêng lẻ, càng ít người biết  càng tốt để tránh thị phi thì thái độ anh H hoàn tòan khác. Chỉ đến khi ngẫm nghĩ một hồi để tìm nguyên nhân của sụ khác biệt, tôi mới phì cười khi nhớ ra anh H là người nổi tiếng. Bạn thấy đó - người của công chúng .

Còn tôi, khi  gọi My Way tên của blog, tôi hình dung đó sẽ là một con đường yên tĩnh. Ở đó, tôi lầm lũi , thảnh thơi như mọi  kẻ hành hương,